''မြန်မာ့တိုင်းရင်းဆေးပညာ တခေတ်ဆန်းစေဖို့ ရုပ်၊ နာမ်၊ ဓါတ်စုံသုံးကြစို့" စာတမ်း၊ ၂၀၂၄

၁။      ခေါင်းစဉ် (Title)               ''မြန်မာ့တိုင်းရင်းဆေးပညာ တခေတ်ဆန်းစေဖို့

                                                ရုပ်၊ နာမ်၊ ဓါတ်စုံသုံးကြစို့"

၂။      စာတန်းရှင် (Author)        ဒေါက်တာနွယ့်ဝင်း - ကထိက/ဌာနမှူး (ငြိမ်း)

                                                ခန္ဓာဗေဒဌာန၊ တိုင်းရင်းဆေးတက္ကသိုလ်၊ မန္တလေးမြို့။

 ၃။      နိဒါန်း (Introduction)

          မြန်မာ့တိုင်းရင်းဆေးပညာကို မြတ်နိုးတန်ဖိုးထားသူတိုင်း မိမိတို့ မြန်မာ့ဆေးပညာများ ခေတ်နှင့်အညီ အစဉ်တိုးတက်စေရန် လိုလားမျှော်လင့်ကြမည် ဖြစ်ပါသည်။ ယနေ့ တိုင်းရင်းဆေးလောကသည် ရှေးယခင်ကကဲ့သို့ မိမိတစ်ဦးတည်း တစ်နိုင်ငံတည်း တသီးတခြား ရပ်တည်နေ၍ မရပါ။ အရှေ့တောင်အာရှ အသင်းဝင်နိုင်ငံ ဖြစ်၍လည်း အခြားတိုင်ပြည်များနှင့် ယှဉ်ပြိုင်ရင်ဘောင်တန်း၍ မြန့်မာ့ဆေးပညာကို ဖော်ထုတ်ပြကြရမည် ဖြစ်ပါသည်။ အခြားသော တိုင်းပြည်များမှ ခေတ်မှီ GMP နည်းပညာများဖြင့် ဆေးပစ္စည်း အသစ်များ သုတေသနပြု ဖော်ထုတ်ကြသလို ကျွန်ုပ်တို့ မြန်မာများမှလည်း ခေတ်မှီ GMP စနစ်ဖြင့်  အဆင့်မြင့် မြန်မာ့ဆေးများ ဖော်ထုတ်လျက် ရှိပါသည်။ ကျွန်ုပ်တို့ ကုသရေး ကဏ္ဍဘက်မှလည်း အခြားတိုင်းပြည်များနှင့် ယှဉ်ပြိုင်ပြသနိုင်ရန် ဆန်းသစ်သော အသွင်အပြင်များဖြင့် ဖော်ထုတ်ပြသရန် လိုပါသည်။ ဖော်ထုတ်ပြသရုံသာမဟုတ် လူနာ၏ ရောဂါအခြေအနေ တိုးတက်ပျောက်ကင်းမှု၊ ကုသမှု အရည်အသွေး ရလာဒ်ကောင်းများ ရရှိရေး သုတေသနပြုမှုများ စသည့် အတွေ့အကြုံကောင်းများ ရရှိရေးအတွက် ပညာရှင်များ အားလုံးမှလည်း ဝိုင်းဝန်းကြိုးစား ဖော်ထုတ်ပြသကြရန် လိုပါမည်။

          လက်ရှိကုသနေသော နည်းပညာစနစ်များ ကောင်းပါသည်။ ဒေသနာဆေးပညာ ဟူသည် မြန့်မာဆေးပညာရှင်တိုင်း အလေးဂရုပြုကြသည့် ဘုရားဟောဒေသနာ၊ အပူအ‌အေး ကို အခြေခံသော မြန်မာတို့ မူပိုင်ဆေးပညာ ဖြစ်ပါသည်။ အာယုဗေဒ ဆေးပညာဆိုသည်မှာ လည်း အိန္ဒိယမှာ အထင်ကရ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် တိုးချဲ့ဆောင်ရွက် သင်ကြားကုသလျက် ရှိသော-လေ၊ သည်းခြေ၊ သလိပ် ဟူသော"တြိဒေါသ"ကို အခြေခံသော ဆေးပညာ ဖြစ်ပါသည်။ ထိုပညာရပ်(၂)ခုကို မြန်မာမှုမြန်မာဟန်နှင့် ပေါင်းစပ်၍ ရှေးရှေးသော ပညာရှင်ကြီးများမှ မြန်မာ့ဆေး ပညာအဖြစ် ပေါင်းစပ်တည်ထွင်ခဲ့ကြပါသည်။

          သို့ပါ၍ ယနေ့တိုင်းရင်းဆေးလောကတွင် အသုံးပြုနေကြသော ကုထုံးကုကွက်များ သည် မြန်မာ့ဆေးပညာ ‌ဒေသနာ အယူအဆအရ အပူနာလေးပါး၊ အ‌အေးနာလေးပါး ဟူ၍ အနာ(၈)ပါး ခွဲခြား၍ ရောဂါများကို အာယုဗေဒ ဆေးပညာအဆိုအရ ချို၊ ချဉ်၊ စပ်၊ ဖန်၊ ခါး၊ ငံ ဟူသော အရသာ(၆)ပါးဖြင့် ဆေးချက်ချပေးရကြသည်မှာ ရှေးရှေးသောကာလမှ ယနေ့တိုင် ဖြစ်ပါသည်။

          အာယုဗေဒဆေးပညာသည် ရှေးရှေးသော ဘုရားမပွင့်မှီကပင် ရသေ့ကျော်ပညာရှင်တို့ ဖော်ထုတ်ခဲ့ကြသော ဆေးတစ်မည်ချင်းစီ၏ ရသ, ဝိပါက, ဂုဏ်, ဝိရိယ, ကိစ္စ, ပဘာဝ စသော အာနိသင်များကို အသေးစိတ် ဖော်ပြထားသော ဆေးပညာ။ ကမ္ဘာ့တိုင်းရင်းဆေးလောက ကပင် လက်ခံထားသော ဆေးပညာ။ ထိုပညာရပ်ကို ဒေသနာဆေးပညာအလို အပူအအေး အယူအဆနှင့် ပေါင်းစပ်ထားသည်ဖြစ်၍ အတိုင်းထက်အလွန်၊ တံခွန်နှင့်ဘုရား၊ အလွန်ပင် ထင်ရှား၍ ယနေ့ခေတ်တိုင် မြန်မာတိုင်းရင်းဆေးဆရာများ အသုံးပြုနေကြခြင်းဖြစ်ပါသည်။

          ထိုမျှကောင်းလွန်းသောမြန်မာ့ဆေးပညာကို ကမ္ဘာကိုသိအောင်ပြဘို့ အသာထား၊ အရှေ့တောင်အာရှကို ဦးစွာ ထင်ရှားအောင်ပြဖို့ လိုပါမည်။ အရှေ့တောင်အာရှ ပြမည်ဆိုလျှင် မြန်မာ့ဆေးပညာ ဒါဘဲလားဟု မေးပါက ထို့ထက်ထို့ထက်ပို၍ မြန်မာ့ဆေးပညာမှာ အခြားသော ဆေးဘက်ဝင်ပညာများ အများအပြား ရှိပါကြောင်း ယနေ့ဖော်ပြမည့် "ခေတ်မှီ ပေါင်းစပ်ကုထုံး"ဖြင့် သက်သေပြရမည် ဖြစ်ပါသည်။ ထိုခေတ်မှီပေါင်းစပ်ကုထုံးကိုလည်း တမင် အဆန်းထွင် ဖော်ထုတ်ထားသည် မဟုတ်ပါ။ ဘုရားသခင်ဟောကြားတော်မူသော အဘိဓမ္မာဒေသနာတော်အလိုကျ အာရုံအမျိုးမျိုးကို ခေတ်မှီနည်းဖြင့် ဆန်းသစ်ဖော်ထုတ် ထားခြင်းသာ ဖြစ်ပါသည်။ ထိုပေါင်းစပ်ကုထုံးဖြင့် မြန်မာ့ဆေး ပညာတခေတ်ဆန်း စေနိုင်ကြောင်း ပြသလို၍ ဤစာတမ်းကို တင်ပြရခြင်းဖြစ်ပါသည်။

 ၄။      ရည်မှန်းချက်(Objectives)

ယေဘူယျရည်မှန်းချက် (General Objective)

လက်ရှိ သမားရိုးကျကုထုံးများကို ခေတ်မှီဆန်းသစ်သော အသွင်များဖြင့် ပေါင်းစပ် ကုသပေးရန်

ဝိသေသရည်မှန်းချက် (Specific objectives)

(က)   ခေတ်မှီဆန်းသစ်သော အသွင်အပြင်အာရုံများဖြင့် လူနာများကိုဆွဲဆောင်ရန်

(ခ) ဓါတ်စုံသုံး၍ ကုသပေးနိုင်ရန် ကျွမ်းကျင်သော အလွှာစုံပညာရှင်များဖြင့်          ပူးပေါင်း၍ မျိုးဆက်သစ်ပညာရှင်များ မွေးထုတ်ရန်

(ဂ) အလွှာစုံပညာရှင်များ ပါဝင်လာသဖြင့် တိုင်းရင်းဆေးပညာရှင်များမှ ဆေးပညာ အချင်းချင်း ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်း၍ တိမ်မြုပ်နေသော ဆေးပညာများ ပြန်လည် ဖော်ထုတ်ကြရန်

(ဃ)ပေါင်းစပ်ကုထုံး၏ ရလာဒ်များကို ရှုဒေါင့်စုံမှ သုတေသနအမျိုးမျိူး ပြုလုပ်ကြ      ခြင်းဖြင့် ကုသမှုအရည်အသွေးများ ပိုမိုဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာစေရန်

(င)  ရလာဒ်ကောင်းများ ရရှိပါက ပေါင်းစပ်ကုထုံးကို ပိုမိုတိုးချဲ့ဆောင်ရွက်ရန်

၅။      အသုံးပြုသည့် ပစ္စည်းများနှင့် ဆောင်ရွက်ပုံနည်းလမ်း (Material and Method)   

          ဘုရားဟော အဘိဓမ္မာ ဒေသနာနှင့် ကျမ်းကိုးအညွှန်းပါ-ကျမ်းစာအချက်အလက်များ ပေါင်းစပ်၍ သုတေသနပြုခြင်း(Literature Research)

၆။      တွေ့ရှိချက်နှင့် ဆွေးနွေးသုံးသပ်ချက် (Finding and Discussion)

          အထက်ခေါင်းစဉ်မှာ-"မြန်မာ့တိုင်းရင်းဆေးပညာ တခေတ်ဆန်းစေဖို့ - ရုပ်,နာမ်,ဓါတ်စုံ သုံးကြစို့"ဟု ဖွင့်ဆို  ထားသဖြင့် ရုပ်, နာမ်, ဓါတ် ဟူသည် - မည်သည်ကိုဆိုကြောင်း ဦးစွာ ရှင်းလင်းရန် လိုပါမည်၊၊

(၁)     ယနေ့တိုင်းရင်းဆေးပညာသည် အပူအအေးကို အခြေခံထားသော ဒေသနာဆေးပညာ ဖြစ်၍ ရောဂါကိုလည်း အပူနာလေးပါး၊ အအေးနာလေးပါး ဟူ၍ သတ်မှတ်ပြီး သင့်လျော်သော ဆေးဝါး၊ ဓါတ်စာ အရသာများဖြင့် ရောဂါဝေဒနာ၏ ပူအေး, တက်သက်, ပွင့်ပိတ် အခြေအနေ အရ ပေးကုကြပါသည်။ ခန္ဓာကိုယ်ပြင်ပမှလည်း အခိုးအာကာသပွင့်စေရန် ဆေးလိမ်းခြင်း, ဆေးစိမ်, ကြပ်ထုပ်ထိုးခြင်း, အပူငွေ့ပေး၍ ချွေးထုတ်ခြင်း, လျှပ်စစ်ဖြင့် အာရုံကြောကို ဆွပေးခြင်း၊ အကြောပြင်ခြင်း၊ မှိုင်းခံ၊ အခိုးရှူခြင်း၊ နှာရှူခြင်း - စသည့်နည်းများကို အာယုဗေဒ နည်းစနစ်များနှင့် ပေါင်းစပ်ကုပေးကြပါသည်။

ဖော်ပြပါကုထုံးများကို ပုဂ္ဂလပညတ်ဓါတ်ပညာအလိုအရ ရုပ်,နာမ် ခွဲပါက-ပါးစပ်မှ စားမြို၍ ကုသော ဆေးဝါးနှင့် အစာအာဟာရဟူသမျှကို (နာမ်ဆေး)ဟုခေါ်၍ ဆေးစိမ်,ဆေး လိမ်း, ကြပ်ထုပ်ထိုးခြင်း, အကြောပြင်ခြင်း စသော ခန္ဓာကိုယ်ပြင်ပမှ ကုပေးရသော ကုထုံး အားလုံးကို (ရုပ်ဆေးဟု) ပုဂ္ဂလပညတ်ဓါတ်ပညာက သတ်မှတ်ပါသည်။ ဤသို့ဖြင့် လက်ရှိ ကုသနေသော တိုင်းရင်းဆေးကုသနည်းများကို (ရုပ်ဆေး) (နာမ်ဆေး) ဟူ၍ ရုပ်နာမ်ခွဲ၍  ကုသပေးပါမည်။

ဆက်လက်၍ - စာတမ်းခေါင်းစဉ်အရ ဓါတ်စုံသုံးနိုင်ရန်အတွက် လက်ရှိကုသနေသော ခန္ဓာကိုယ်ပြင်ပမှ ပေးကုသော ရုပ်ဆေးများကို ထပ်မံတိုးချဲ့ မွန်းမံဖြည့်စွက်ရန် လိုအပ်နေ ပါသည်။ နာမ်ဟုခေါ်သော ပါးစပ်မှ ဆေးနှင့်အစာပေးခြင်းတို့မှာ ရောဂါဝေဒနာ၏  လက္ခဏာအရ ဆေးချက်ချပေးသည်ဖြစ်၍ ကောင်းမွန်ပြည့်စုံပါသည်။ ရုပ်ဟုခေါ်သော လက်ရှိ အသုံးပြုနေသော ဆေးချက်များသည် အခိုးအာကာသကို လျင်မြန်စွာရစေသည်ဖြစ်၍ ပဉ္ဓဘုတ်နည်းပညာအရ ကုသမှုပြည့်စုံသည်ဟု ဆိုရပါမည်။ ပုဂ္ဂလပညတ် ဓာတ်ပညာ၏ ရှုဒေါင့်အနေနှင့်မူ အမြင်အာရုံဖြင့် ပေးကုသော စက္ခုဝိညာဏဓာတ်၊ အသံအာရုံဖြင့် ပေးကုသော သောတဝိညာဏဓာတ်၊ စိတ်မှ မျှော်လင့်ယုံကြည်ကိုးစားခြင်းဟူသော ဓမ္မာရုံဖြင့် ကုသသော မနောဝိညာဏဓာတ်ခေါ် စိတ်စွမ်းအားကုထုံးများ      လိုအပ်နေပါသေးသည်။ ရနံ့ဖြင့် ပေးကုသော  ဃာနဝိညာဏဓာတ်နှင့် ခန္ဓာကိုယ်ပြင်ပ       ပတ်ဝန်းကျင်မှ ထိစပ်နေသော အရိပ် အာဝါသ, နေရောင်လရောင်, အထိအတွေ့များဖြစ်သော ကာယဝိညာဏဓာတ်များကိုမူ ခေတ်မှီနည်းစနစ်များဖြင့် ထပ်မံတိုးချဲ့ဆောင်ရွက်ရန် လိုသေးကြောင်း တွေ့ရှိရပါသည်။

(၂)     ဒုတိယအနေနှင့် ပေါင်းစပ်ဆောင်ရွက်သင့်သောအရာမှာ လက်ရှိ တိုင်းရင်းဆေးပညာ အရ အပူ၊အအေး လက္ခဏာရှိသော ရောဂါရှင်ကို တက်,သက်,ပွင့်,ပိတ်စေသော အရသာရှိ ဆေးဝါးဓာတ်စာများဖြင့် ပေးကုကြရာ  ဒေသနာဆေးပညာအရ ကောင်းမွန်မှန်ကန်သော ဆေးချက်ဖြစ်ပါသည်။ သို့သော် ပုဂ္ဂလပညတ်ဓာတ်ပညာရှု့ဒေါင့်မှ ကြည့်သော် လူနာ၏ ခံစားနေရသော လက္ခဏာရသင့်သော်လည်း ကာယကံရှင်လူနာ၏ ပညတ်ဓာတ်ခံနှင့် အချို့ဓာတ်စာတို့မှာ နံမသင့်၍ ပျောက်သင့်သောအချိန်၊ ပျောက်သင့်သလောက် မပျောက်၊ အမြစ်မပြတ် ကျန်ရှိနေတတ်သလို နောက်ဆက်တွဲဆိုးကျိုးများလည်း ဝင်ရောက်နိုင်ကြောင်း ယူဆရပါသည်။

          ဥပမာ - သောမလူနာတဦး အေးချုပ်ပိတ် လက္ခဏာရောဂါတခုခု ရှိပါက ဒေသနာအလို ပူသက်ပွင့်ဆေးပေးရာတွင် သောမနှင့်သင့်လျော်သော အစာ၊ ဆေးများကို ဒေသနာအလိုနှင့် ပုဂ္ဂလပညတ်ဆေးပညာအလိုအရ လူနာ၏ ပါပသောမဓာတ်ခံနှင့်ညှိ၍ ပေးလိုက်ပါက ပုဂ္ဂလပညတ်နှင့် ဒေသနာနယပညာရပ်(၂)ခု တွဲဖက်အသုံးပြုသော        ဓာတ်စာဖြစ်၍ ပို၍ အစွမ်းထက်သော ဓာတ်စာဖြစ်ပြီး ကုသမှုရလာဒ်များ ယခင်ထက်ပို၍ အမြန်ဆုံး သက်သာ ပျောက်ကင်းနိုင်ပါမည်။

လက်ရှိတိုင်းရင်းဆေးတွင် အသုံးပြုနေသော ဆေးအဖုံများမှာ ပါပ,သောမ,ရောနှောနေ သော မိဿကဆေးများဖြစ်၍ အသုံးမပြုရဟု မဆိုပါ။ ရောဂါလက္ခဏာအရ ပေးသော ဆေးချက်များ ဖြစ်၍ ဆက်လက် အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။သို့သော် ဓာတ်စာအတွက်ကိုမူ အထက်မှာ ညွှန်ပြခဲ့သည့်အတိုင်း လူနာ၏ မူလပညတ်ဓာတ်နှင့် ကိုက်ညီအောင် တွဲဖက်ပေး ပါက ပို၍ ကုသမှုရလာဒ် ကောင်းလာမည် ဖြစ်ပါသည်။လက်ရှိဆေးပညာရှင်များအနေဖြင့် ပါပသောမနှင့်ကိုက်ညီသော ပူအေး, တက်သက်, ပွင့်ပိတ်စေသော ဆေးဖုံ၊ဆေးနည်းများ ဖော်စပ်အသုံးပြုနိုင်ပါက ပို၍အဆင်ပြေပါမည်။ ယခုဖော်ပြခဲ့သည်တို့မှာ (နာမ်ဆေး)ဟု ခေါ်သော ဆေး၊အစာကျွေးပေးခြင်းကို ဒေသနာဆေးပညာတွင် ပုဂ္ဂလပညတ်အယူအဆ ဖြစ်သော လူနာ၏ပညတ်ဓာတ်ခံနှင့် ကိုက်ညီအောင် ပါပ၊သောမခွဲ၍ စီမံပေးကုပါက ပဋိပက္ခလည်းမဖြစ်နိုင်၊ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများလည်းမရှိ၊ အမြန်ဆုံးသက်သာ ပျောက်ကင်းမှု ရှိ၊ မရှိ လက်တွေ့သုတေသနပြု ဖော်ထုတ်သင့်ပါသည်။

(၃)     ဆက်လက်၍ ရုပ်ဆေးဟုခေါ်သော လူနာ၏ ခန္ဓာကိုယ်ပြင်ပမှ အသုံးပြုပေးကုနေသော ဆီလိမ်း, ကြပ်ထုပ်ထိုးခြင်း, ဆေးစိမ်, ဆေးငွေ့ပေးပေါင်းခံခြင်း စသည်တို့မှာလည်း လူနာ၏ ပညတ်ဓာတ်ခံနှင့် ဆန့်ကျင်သော ဆေးများကို ခွဲခြား၍ အသုံးပြုပါက ပို၍အောင်မြင်မှု ရမည် ဖြစ်ပါသည်။ ဥပမာ - သောမသမားများကို နှမ်းဆီ၊/မုန်ညှင်းဆီလိမ်း၍ ဆားကြပ်ထုပ်ထိုးခြင်း၊ ပါပသမားများကို မြေပဲဆီ/ နေကြာဆီ/ သံလွင်ဆီ တစ်မျိုးမျိုးကို လိမ်း၍ သဲပူကြပ်ထုပ် ထိုးပေးခြင်း၊ သောမသမားများကို အနီရောင်အောက်ရောင်ခြည် (Infrared) ဖြင့် အပူပေး၍ ပါပသမားများကို ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည်(ultra violet)ဖြင့် ပေးကုခြင်း စသော ကုနည်းများ သုံး၍ နည်းပညာ(၂)ရပ် ပေါင်းစပ်ကုကြည့်ပြီး ကုသမှုရလာဒ်များကို သုတေသန ပြုကြည့်သင့် ပါသည်။

(၄)     အထက်ပါ (နာမ်ဆေး)(ရုပ်ဆေး)များ ပေါင်းစပ်ကုသပုံကို နမူနာပြပြီး၍ (ဓာတ်စုံ ကုသပုံ)ကို ဆက်လက်ဖော်ပြလိုပါသည်။

          ဓာတ်စုံဆိုသည်မှာ ဒေသနာတွင် ဖော်ပြထားသော ပထဝီ၊ အာပေါ၊ တေဇော၊ ဝါယော ဟူသော ဓာတ်ကြီးလေးပါးကို ဆိုသည်မဟုတ်ပါ။ အဘိဓမ္မာဒေသနာတွင် ဟောကြားတော် မူသော စက္ခု၊ သောတ၊ ဃာန၊ ဇီဝှာ၊ ကာယ၊ မန၊ မနောဝိညာဏ ဟူသော ဓာတ်ကြီး(၇)ပါးကို ဆိုလိုပါသည်။ ထိုဓာတ်များသည် အဘယ်သို့ ဖြစ်လာကြသနည်းဟူမူ လူနာ၏ ခန္ဓာကိုယ်မှာ ရှိသော စက္ခု၊ သောတ၊ ဃာန၊ ဇီဝှာ၊ ကာယ ဟူသော ပသာဒရုပ်(၅)ပါးနှင့် ဟဒယဝတ္တုဟူသော အခံဓာတ်ခြောက်ပါးတို့နှင့် ပြင်ပမှာရှိသော အဆင်း၊ အသံ၊ အနံ့၊ အရသာ၊ အတွေ့အထိ၊ မျှော်လင့်အားကိုးယုံကြည်သော အတွေးအကြံ ဓမ္မာရုံဟူသော အာရုံ(၆)ပါးတို့ တွေ့ဆုံ၍ ဖြစ်လာသော စက္ခုဝိညာဏဓာတ်၊ သောတဝိညာဏဓာတ်၊ ဃာနဝိညာဏဓာတ်၊ ဇီဝှာ ဝိညာဏဓာတ်၊ ကာယဝိညာဏဓာတ်နှင့် မနောဝိညာဏဓာတ် ဟူသော ဓာတ်(၇)ပါးကို အသုံးပြုရန် ရည်ရွယ်၍ “ရုပ်,နာမ်, ဓာတ်စုံ၊ သုံးကြစို့” ဟု စာတမ်းခေါင်းစဉ်မှာ ရေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

          ဖော်ပြပါ ဝိညာဏဓာတ်စိတ်များ ဖြစ်လာစေရန် ပြင်ပမှ အာရုံများ လိုအပ်ပါသည်။ ထိုအာရုံများကို လူနာ၏ မူလဓါတ်ခံနှင့်သင့်သော ဓါတ်အာရုံ၊ မိတ်အာရုံ၊ နဝင်းအာရုံများကို ဓါတ်ဆင်၍ ဓါတ်စုံသုံးရမည်ဖြစ်ပါသည်။ ထိုအာရုံများကလည်း တိုင်းရင်းဆေးပညာရှင်များနှင့် ရင်းနှီးကျွမ်းဝင်ပြီးဖြစ်ပါသည်။ (ဓမ္မာရုံတမျိုးသာ စဉ်းစားတွေးခေါ်ယူဆရန် ရှိပါသည်။)

          ယခုလက်ရှိ တိုင်းရင်းဆေးရုံမှာ အသုံးပြုနေကြသော ဆေးလူး၊ ဆေးစိမ်၊ ကြပ်ထုပ်ထိုး၊ ပေါင်းချွေးခံ၊ အကြောပြင် စသော နည်းအားလုံးတို့သည် ဖောဌာဗ္ဗာရုံဟူသော အာရုံဖြင့် ကာယ ဝိညာဏဓာတ်ကို အသုံးပြုထားသောကုထုံး ဖြစ်ပါသည်။ အလားတူ အနံ့ပေးခြင်း၊ နှာရှူခြင်း၊ ညှော်နံ့ခံခြင်းစသည့် ကုထုံးများမှာ ဂန္ဓာရုံဖြင့် ဃာနဝိညာဏဓာတ်ကို ဆေးအဖြစ် ကုခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ဓာတ်စုံဟု ဆိုသဖြင့် စုံသင့်သောဓာတ်များ စုံပါမှ ပိုမိုကောင်းမွန်သော ရလာဒ်ရမည် ဖြစ်ပါသည်။ ဥပမာ - လူ့ဘဝရလာပြီး မျက်စေ့မမြင်၊ နားမကြားပါက ဘဝမှာ မပြည့်စုံ။ အင်္ဂါစုံမှ အသုံးဝင်သကဲ့သို့ ယခုကုသရာမှာလည်း ဓာတ်စုံနိုင်သမျှ စုံလေ၊ ပို၍ ရောဂါပျောက်ကင်းမှုရလာဒ် ကောင်းလေ ဖြစ်ပါမည်။ သို့ပါ၍ “မြန်မာ့ဆေးပညာတခေတ် ဆန်းစေဖို့ ရုပ်,နာမ်, ဓာတ်စုံ သုံးကြစို့”ဟု စာတမ်းခေါင်းစဉ်ပြုခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

(၅)    ဓာတ်စုံသုံး၍မည်သို့ဆန်းသစ်မည်နည်း။

          အဆိုပါ ဆန်းသစ်ခြင်းလုပ်ငန်းကို စမ်းသပ် သုတေသနပြုလုပ်လိုပါက လူနာများကို ကျား၊မ အဆောင်ခွဲသကဲ့သို့ ကျား၊မလူနာများကို ပါပ၊သောမ ထပ်မံခွဲထားရပါမည်။ သို့မှသာ ပါပ၊သောမအလိုက် တူရာ သင့်လျှော်သော ဓာတ်၊ မိတ်၊ နဝင်း၊ အာရုံတို့ဖြင့် အုပ်စုလိုက် တစ်ချိန်တည်း အလွယ်တကူ ပေးကုနိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။

(က)   ရူပါရုံဖြင့်ကုသော စက္ခုဝိညာဏဓာတ်ကုထုံး(visual Therapy)

          လူနာခန်းများ၏ ဆေးအရောင်၊ လိုက်ကာ၊ အခင်းစသည့် အ‌ရောင်၊ အလှဆင်သည့်           နံသင့်ပန်း၊ ပတ်ဝန်းကျင်မှ နံသင့်ပန်းအလှပင်များ ဝိုင်းရံစိုက်ပျိုးထားရှိခြင်း စသည့်           အပြင်အဆင်များ

(ခ)     သဒ္ဒါရုံဖြင့်ကုသော သောတဝိညာဏဓာတ်ကုထုံး(Audio therapy)

ပါပ၊သောမလူနာများနှင့်သင့်သော နံနက်ခင်းတရားဓမ္မတေးသံသာ၊ အရှင်နန္ဒမာလာ ဘိဝံသ၊ မဟာဗောဓိမြိုင်ဆရာတော်၊ မုံလည်ဆရာတော်၊ မိုးကုတ်ဆရာတော်ဦးဝိမလ  စသည့် ဆရာတော်ကြီးများ၏ ရိုးရှင်းသောတရားတော်များ၊ ငြိမ့်ညောင်းသာယာ နာပျော်ဖွယ်ကောင်းသော နေ့နံသင့်အဆိုတော်တို့၏ တေးသံသာနှင့် ပညာပေး ဟောပြောခြင်းများ

(ဂ)    ရုပ်မြင်သံကြားကုထုံး(Audio-visual Theapy)

          နေနံသင့် ဆိုင်း၊ အငြိမ့်၊ ကပွဲ၊ ပျော်ပွဲရွှင်ပွဲများ ရုပ်မြင်သံကြား တရားဟောပြောခြင်းနှင့်            ပညာပေးဟောပြောခြင်းများ

(ဃ)   ဂန္ဓာရုံဖြင့်ကုသော ဃာနဝိညာဏဓာတ်ကုထုံး(Aroma Therapy)

လူနာ၏ဓာတ်ခံနှင့်သင့်လျှော်သော နှင်းဆီ၊ ဒေါန၊ စပယ်၊ ခရေ စသော ပန်းရနံများ၊ နံ့သာဖြူ၊ ကရမက်၊ အမွှေးနံ့သာများ အခန်းတွင်းပျံ့သင်းနေစေခြင်း

(င)     အတွေ့အထိ ဖောဌဗ္ဗာရုံဖြင့်ကုသော ကာယဝိညာဏဓာတ်ကုထုံး(Touch Therapy)

          -ရေစိမ်/ဆေးစိမ်ကုခြင်း (Hydrotherapy)

          -ရောင်ခြည်ဖြင့်ကုခြင်း (Phototherapy)

          -နေရောင်/လရောင်ဖြင့်ကုခြင်း (Solar/ Lunar Therapy)

          -သဲဖို့/မြေဖို့/ဖွဲဖို့ကုခြင်း (Touch Therapy)

(စ)    ယုံကြည်ကိုးစားမျှော်လင့်ခြင်း - စသော ဓမ္မာရုံဖြင့် ကုသော မနောနှင့် မနောဝိညာဏ ဓါတ်ကုထုံး (6th SenseTherapy)

          အန္တရာယ်ကင်းရွတ်ဖတ်ပူဇော်ခြင်း (ဝိဇ္မာဓရကုထုံး၊ ဗုဒ္ဓယတြာနှင့်လောကီယတြာများ) ပါဝင်သော မနောဝိညာဏ်၊ မနောစွမ်းအင်ကုထုံးတို့ ပါဝင်ကြပါသည်။

          အထက်မှာဖော်ပြခဲ့သော လူနာ၏အမည်နံဓါတ်နှင့် သင့်လျှော်သော အာရုံတို့ဖြင့် ဘက်စုံ ပေးကုနိုင်ပါက လူအများမှလည်း မြန်မာ့ဆေးပညာကုထုံးသစ်များအပေါ် ပိုမို သက်ဝင် ယုံကြည် စိတ်ဝင်စားလာကြမည် ဖြစ်ပါသည်။ များများကု၍ များများ သုတေသနပြုပြီး ပို၍၊ ပို၍  ဆန်းသစ်မှုများ တိုးချဲ့ဆောင်ရွက်နိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။

          အထက်မှာဖော်ပြခဲ့သော အာရုံ/ဓါတ်ဖြင့်ကုသသော ကုထုံးများသည် ဘုရားသခင်   ဟောကြားတော်မူသော “စက္ခုံစ ပဋိစ္စ ရူပေစ ဥပ္ပဇ္ဇတိ စက္ခုဝိညာဏံ၊ တိဏ္ဏံ သင်္ဂတိဖဿော၊ ဖဿပစ္စယာဝေဒနာ”ဟူသော ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ဒေသနာအရ လူနာ၏ စက္ခုစသော ပသာဒရုပ်များ နှင့် လူနာပညတ်၏ မူလဓါတ်ခံနှင့် သင့်လျှော်သော အဆင်း၊ အသံ၊ အနံ့၊ အရသာ တွေ့ထိမှုကြောင့် ဖဿပစ္စယာဝေဒနာအရ လူနာနှင့်သင့်သော သုခ၊သောမနဿ ဝေဒနာများ ဖြစ်ပေါ်စေပြီး ခံစားနေရသော ရောဂါဝေဒနာ၏ ဒုက္ခဒေါမနဿ သောက စသော ရုပ်ဟောင်း၊ ဝေဒနာဟောင်း၊ စိတ်သောကဟောင်းများကို ပစ္စုပ္ပန်ခန္ဓာဖြစ်စဉ်အရ  သင့်သော အာရုံအသစ် များဖြင့် ဖန်တည်း၍ ဖြစ်လာသော ပစ္စုပ္ပန်ရုပ်သစ်,နာမ်သစ်တို့ဖြင့် အစားထိုးကုသော ကုထုံးဖြစ်၍ ယုံကြည်အားကိုးထိုက်သော ဒေသနာကုထုံးများပင် ဖြစ်ပါသည်။

          ၎င်းအပြင် ''အာဟာရပစ္စယောတိ၊ ကဗဠီကာရော အာဟာရော၊ ဣမဿကာယဿ အာဟာရ ပစ္စယေန ပစ္စယော၊ အရူပိနော အာဟာရာသမ္ပယုတ္တကာနံ ဓမ္မာနံ တံသမုဌာနာနဥ္စ ရူပါနံ အာဟာရပစ္စယေန ပစ္စယော'' ဟူ၍ ဟောထားချက်အရ စားသော အစာ၊ ဆေးဝါးကသာ ရုပ်ကို ဖြစ်စေသည်မဟုတ်၊ ဖဿ၊ စေတနာ၊ ဝိညာဏဟူသော နာမ်အာဟာရသုံးပါးမှလည်း ဤခန္ဓာကိုယ်ရုပ်တရားကြီးကို ထောက်ပံ့ထားသည်ဟု ဟောဆိုထားချက်များအရ ဝိညာဏာ ဟာရ ဟူသော မြင်စိတ်၊ ကြားစိတ်စသော ဝိညာဏဓါတ်များကလည်း ရုပ်တရားကြီးကို ဖြစ်စေကြောင်း အတိအလင်း ဟောပြထားပါသည်။ သို့ပါ၍ ယခုဖော်ပြပါ ဝိညာဏဓါတ် ကုထုံးများသည် ယုံကြည်ကိုးစားထိုက်သော အဘိဓမ္မာဒေသနာကုထုံးများ ဖြစ်ကြပါသည်။

          အထက်ဖော်ပြပါ ဆေးချက်များသည် ယခုမှပေါ်လာသည်မဟုတ်၊ ရတနာပုံခေတ် တောင်သာဒေသနာဆေးပညာပေါ်လာသော ခေတ်ကပင် စတင်ခဲ့သော ဆေးပညာ ဖြစ်ပါသည်။  ထိုခေတ်က စတင်ခဲ့ကြောင်းကို ပုဂ္ဂလပညတ်ကျမ်းရင်းမှာ ဖော်ပြထားသော စလေဆရာဦးပုည၏ မေတ္တာစာအထောက်အထားအရ သိရပါသည်။

အထက်မှာဖော်ပြခဲ့သော ကုထုံးများသည် ပုဂ္ဂလပညတ်ဓါတ်ပညာမှာ အသုံးပြုခဲ့သော အာရုံကုထုံးများဖြစ်၍ အမည်မေး၍ ဆေးပေးသဖြင့်  အခြေအမြစ်မရှိဟု ပယ်ခဲ့ကြ သော ကြောင့် ယနေ့အချိန်အထိ တိမ်မြုပ်နေရခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ အမှန်မှာ ကံ၊ စိတ်၊ ဥတု၊ အာဟာရ ဟူသော ရုပ်ဖြစ်ကြောင်း တရားလေးပါး၊ စိတ်ဖြစ်ကြောင်း အာရုံနှင့်ဒွါရတို့ကို အခြေခံသော ဘုရားသခင် ဟောကြားတော်မူသော နက်နဲသော ဒေသနာနည်းများပင် ဖြစ်ပါသည်။

သို့ပါ၍ အဘိဓမ္မာဒေသနာကို အခြေခံသော မြန်မာတို့၏ မူပိုင်ဒေသနာ ဆေးပညာ တစ်ရပ် တိမ်မြုတ်နေသည်ကို နိုင်ငံတော်အစိုးရမှ မြန်မာ့တိုင်းရင်းဆေးပညာများ ဖော်ထုတ် ကြရန် အားပေးနေခိုက်  ဤညီလာခံသို့ တက်ရောက်လာကြသော တာဝန်ရှိသူများနှင့် ကိုယ်စားလှယ်တော်ကြီးများ ဆေးပညာရှင်များမှ အားလုံး ပူးပေါင်း၍ ပြန်လည်အားပေး ဖော်ထုတ်ကြရန် လိုပါကြောင်း အလေးအနက် တိုက်တွန်းတင်ပြလိုပါသည်။

 ၇။      ကောက်ချက်ဆွဲခြင်း၊ အကြံပြုတင်ပြခြင်း (Conclusion and Suggestion) 

ယနေ့ကျင်းပသော (၂၃) ကြိမ်မြောက်သမားတော်ညီလာခံသို့ ဤစာတမ်းတင်ပြရခြင်းမှာ

(၁)     “ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးကို တိုင်းရင်းဆေးပညာဖြင့် ဘက်စုံ အထောက်အကူပြုနိုင်ရန် အလွှာစုံပညာရှင်များ ပါဝင်သော တိုင်းရင်းဆေးပညာ” ဟူသော ခေါင်းစဉ်ဖြင့် တိုင်းရင်းဆေး အကြံပေးအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌဆရာကြီးဦးမိတ်၏ (၂၀/၉/၂၀၁၉)နေ့စွဲပါ အကြံပြုချက်အပေါ် ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစားဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီးရုံး၏ (၁၄/၈/၂၀၁၉) နေ့စွဲ စာအမှတ်-၂၀မ(သ) ၂၀၁၉ (၃၁၈၃)/၁၃၄၃၁ကို ရည်ညွန်း၍ - ၂၀၁၉ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ(၁၂/၁၃)ရက်နေ့များတွင် နေပြည်တော်မှာ ကျင်းပပြုလုပ်သော အကြိမ်(၂၀)မြောက် သမားတော်များညီလာခံမှာ “နက္ခတ္တနယ ဆေးပညာ - ဝိုင်းဝန်းဖော်ထုတ်ထိန်းသိမ်းပါ” ဟူသော စာတမ်းဖြင့် နက္ကတ္တနယ ဆေးပညာမှာ ပြန်လည်ဖော်ထုတ်ရန် လိုအပ်နေသေးသော - (၁)ပုဂ္ဂလပညတ်ဓာတ်ပညာ (၂) ဩဠာရိကသုခုမဓာတ်ပညာ (၃)အဋ္ဌမုခဓာတ်ပညာ (၄)ကောင်းကင်အမြင်နက္ခတ်ပညာ (၅) အင်္ဂဝိဇ္ဇာပညာ (၆)မဟာဘုတ်နှင့် ဂြိုလ်စားသက်ရောက်၊ သုံးတန်ပေါ်နိစ်ပညာများ ပြန်လည် ဖော်ထုတ်သင့်ကြောင်းကို တိုင်းရင်းဆေးဆရာအသင်း(ဗဟို)မှ တင်ပြခဲ့ပါသည်။

(၂)     ၂၀၂၂ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ(၈/၉)နေ့များတွင် နေပြည်တော်၌ ကျင်းပပြုလုပ်သော (၂၁)ကြိမ်မြောက် ညီလာခံမှာ - အကြိမ်(၂၀)မြောက် ညီလာခံမှာ တင်ပြခဲ့သော ပြန်လည် ဖော်ထုတ်ရန် လိုအပ်သော ထိုပညာရပ်များမှာ အမှန်တကယ် တိုင်းရင်းဆေး ကုသရာတွင် အသုံးဝင် ပါကြောင်း၊ ထိုပညာရပ်များ၏ အသုံးဝင်ပုံ တင်ပြထားသော ဆောင်းပါး(၈)ပုဒ်ကို အကျဉ်းအားဖြင့် တင်ပြခဲ့ပါသည်။ ထိုညီလာခံ(၂)ရပ်စလုံးမှလည်း၊ ထိုပညာရပ်များ ပြန်လည်ဖော်ထုတ်ရန် လိုအပ်ကြောင်း သဘောတူဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြသော်လည်း ယနေ့ အချိန်အထိ အကောင်အထည်ပေါ်မလာသေးပါကြောင်း ညီလာခံသို့ တင်ပြအပ်ပါသည်။ 

          သို့ပါ၍ ယခု (၂၃)ကြိမ်မြောက် သမားတော်များညီလာခံမှာ တင်ပြထားသော "မြန်မာ့ တိုင်းရင်းဆေးပညာ တစ်ခေတ်ဆန်းစေဖို့ ရုပ်,နာမ်,ဓါတ်စုံ သုံးကြစို့" ဟူသော စာတမ်း ခေါင်းစဉ်ပါ အချက်များဖြင့် လက်ရှိကုထုံးများကို ခေတ်မှီနည်းများဖြင့် အကောင်အထည်ဖော် မွန်းမံနိုင်ပါက မြန်မာ့ဆေးပညာ တခေတ်ဆန်းနိုင်ပါကြောင်းနှင့် ထိုဆန်းသစ်မှုများကိုလည်း နက္ခတ္တနယမှာ ပြန်လည်ဖော်ထုတ်ရန် လိုအပ်သော ပုဂ္ဂလပညတ်အပါအဝင် ဖော်ပြပါ ပညာရပ်များမှ ထုတ်နှုတ်၍ တင်ပြထားခြင်း ဖြစ်ပါကြောင်း ညီလာခံ တတ်ရောက်လာ ကြသော နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲများ၊ တာဝန်ရှိဦးစီးဌာနမှ ပုဂ္ဂိုလ်များနှင့် ညီလာခံ ကိုယ်စားလှယ်တော်ကြီးများအား ကျွန်တော်လေ့လာမိသမျှ အထောက်အထားများဖြင့် ''မြန်မာ့ဆေးပညာ တခေတ်ဆန်းစေဖို့ ရုပ်,နာမ်,ဓါတ်စုံသုံးကြပါစို့''ဟု အကြံပြု တင်ပြအပ် ပါသည်။

၈။ ကျေးဇူးတင်လွှာ(Acknowledgement)

          ဤစာတမ်းကို ဖတ်ကြားခွင့်ပြုပါသော တိုင်းရင်းဆေးပညာဦးစီးဌာန၊ ညွှန်ကြားရေးမှူး ချုပ်နှင့် ညွှန်ကြားရေးမှူးများ၊ စာတမ်းရွေးချယ်ရေးအဖွဲ့ကော်မတီဝင်များအားလည်းကောင်း၊ ကျမ်းကိုးအညွှန်းပါ- ဆေးပညာရပ်အသီးသီးကို ရေးသားခဲ့ကြပါသော ဆရာများအား လည်းကောင်း၊ သင်ဆရာ၊ မြင်ဆရာ၊ကြားဆရာ အားလုံးသို့လည်းကောင်း၊ ထာဝရဦးခိုက် ကျေးဇူးတင်လျှက် ရှိပါကြောင်း ပြောကြားရင်း နိဂုံးချုပ်အပ်ပါသည် ခင်ဗျား ။

                                                                                                                                                                                                           ဒေါက်တာနွယ့်ဝင်း

                                                                        ကထိက၊ ဌာနမှူး (ငြိမ်း)

                                                              ခန္ဓာဗေဒဌာန၊ တိုင်းရင်းဆေးတက္ကသိုလ်

                                                  ၂၆/၅/၂၀၂၄ (တနင်္ဂနွေ)

                                                 ၁၃၈၆ခု၊ ကဆုန်လပြည့်ကျော် (၆) ရက်

 

၉။      ကျမ်းကိုးအညွှန်း(References)

 ၁။      တိုင်းရင်းဆေးပညာဦးစီးဌာန၊ တိုင်းရင်းဆေးတက္ကသိုလ်၊ နက္ခတ္တနယသင်ခန်းစာ ပြုစုရေးကော်မတီ၏ နက္ခတ္တနယ သင်ရိုးလက်စွဲ။

၂။      တိုင်းရင်းဆေးတက္ကသိုလ်၊ အကြော၊အရိုး၊အဆစ်နှင့် အပ်စိုက်ကုဌာန၊ ပဉ္စကမ္မကုထုံး၊ အတွဲ(၁)။

၃။      ပုဂ္ဂလပညတ်(၃)စောင်တွဲကျမ်း၊ ဂျာနယ်ကျော်မမလေး။

၄။      ပုဂ္ဂလပညတ်အခြေခံဓါတ်ကျမ်း၊ ဆရာကြီးသာတင့်။

၅။      နေလကမ္ဘာဆေးပညာ၊ ပုဂ္ဂလညတ်ဓါတ်ကျမ်း၊ သခင်ဗသွင်၊ ၁၉၆၉။

၆။      မြန်မာ့ဆေးပညာပေါင်းချုပ်၊ ဂျာနယ်ကျော်မမလေး၊ ၁၉၆၂။

၇။      ပုဂ္ဂလပညတ်အလင်းပြဓါတ်ကျမ်း၊ ပထမကျော်ဆရာသိန်း၊ ၁၉၈၂။

၈။      လောကဓါတ်ဆရာကြည်၏ သမုတိဓါတ်ကျမ်း၊ ၁၉၇၀။

၉။      ပညတ္တသိင်္ဂီ၊ ဆရာကြီးဦးစံမြင့်၊ မန္တလေး။

၁၀။    အဌမုခဝိတ္တာရဒီပနီ၊ ဆရာတော်ဦးသောမ၊ လာကာရွာ ကော်လင်းစီရင်စု၊ ၁၂၈၃။

၁၁။    အဌမုခ၊ ဓါတုဝိတ္တာရ၊ ဓာတုဝိဘာဂဒီပနီ သုံးစောင်တွဲ၊ ဂျာနယ်ကျော်မမလေး။

၁၂။    ဆေးဝါးမပါ၊ စားနည်းကုထုံးကျမ်း၊ မင်းရာပြည့်(ချောက်)။

၁၃။    ဆရာကြီးဦးတင်ဦး(ပဲခူး)၏ ပုဂ္ဂလပညတ်အဖွင့်နှင့် လက်တွေ့ကုထုံးကျမ်း (လက်ရေးမူ)။

၁၄။    သမားတော်ကြီး ဦးခင်မောင်ရီ၏ အစ္စျတ္တိကနိဒါန်းနှင့် ပညတ်ဆေးကျမ်း။

၁၅။    အရှင်ဣန္ဒဝံသ၏ အင်္ဂဝိဇ္ဇာအလင်းပြ ယတြာဓါတ်ရိုက်ကျမ်း။

၁၆။    ဦးမောင်မောင်သန်း(ရင်ကိုအေးမြစေသား)၏ ၂၁ရာစုဆောင်းပါးပေါင်းချုပ် (ပထမ+ ဒုတိယတွဲ)၊ အင်္ဂဝိဇ္ဇာပညာသင်ဆောင်းပါးများ။

၁၇။    ဦးကြာမြင့်၏ ဗေဒင်အချုပ် မဟာဘုတ်နိဒါန်း။

၁၈။ ထိပေ့သျှင် ဆရာကြီးဦးအောင်မင်း၏ ကျိုးကြောင်းဆက်ဆန်းကျမ်း မဟာဘုတ်ဗေဒင်       (ပထမတွဲ)။

၁၉။    ဆရာဒဂုန်၏ ဆန်းဗေဒင်အသည်းနှလုံးနှင့် မဟာဘုတ်(ပထမ+ ဒုတိယ+ တတိယတွဲ)။

၂၀။    နေလဝိဇ္ဇာဦးကျော်လင်း၏ သီတဥဏှပါစကတေဇောဓာတ်ကျမ်း။

၂၁။    နေလဝိဇ္ဇာဦးကျော်လင်း၏ နေလပညာနှင့် ပါစကတေဇောဓာတ်ကျမ်း။

၂၂။     နေလဝိဇ္ဇာဦးကျော်လင်း၏ ပုဂ္ဂလပညတ်အဖွင့်ကျမ်းဖြစ်သော နေလဝိဇ္ဇာဆေးပညာ ဓါတ်ကျမ်း။

၂၃။    နေလဝိဇ္ဇာ ဦးကျော်လင်း၏ ဆေးဆရာနှင့် ဓါတ်ဆရာကုထုံးပညာဓါတ်ကျမ်း။