'နက္ခတ္တနယ ဆေးပညာ ဝိုင်းဝန်းဖော်ထုတ်ထိန်းသိမ်းပါ' စာတမ်း၊ ၂၀၂၂

 ၁။ ခေါင်းစဉ် (Title)              နက္ခတ္တနယ ဆေးပညာ ဝိုင်းဝန်းဖော်ထုတ်ထိန်းသိမ်းပါ

၂။ စာတမ်းရှင်(Author)           ဒေါက်တာနွယ့်ဝင်း ၊ ကထိက ၊ ဌာနမှူး(ငြိမ်း)

                                             ခန္ဓာဗေဒဌာန၊ တိုင်းရင်းဆေးတက္ကသိုလ် ၊ မန္တလေးမြို့

၃။ နိဒါန်း(Introduction)

၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ(၁၂/၁၃) ရက်နေ့များအတွင်း နေပြည်တော် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကွန်ဗင်းရှင်းစင်တာ(၂)မှာ ပြုလုပ်ကျင်းပသော အကြိမ်(၂၀)မြောက်၊ မြန်မာသမားတော်များညီလာခံ မှာ “နက္ခတ္တနယဆေးပညာ ဘက်စုံပြန်လည်ဖော်ထုတ်ရေး”အတွက် စာတမ်းတစ်စောင်ကို ဗဟိုတိုင်းရင်းဆေးဆရာအသင်းအနေဖြင့် တင်ပြခဲ့ပါသည်။

တိုင်းရင်းဆေးတက္ကသိုလ် တတိယနှစ်သင်တန်းသားများအား သင်ကြားပေးလျှက်ရှိသော နက္ခတ္တနယဘာသာ သင်ရိုးအပိုင်း (က)တွင်-

 (၁) “အာရုံလေးတန်-ဓါတ်ကြိုက်ဟန်” ဟူသော ပုဂ္ဂလပညတ်ဓါတ်ပညာနှင့်ဆိုင်သော ကုထုံးဆေးချက်

(၂) “အောင်စည်မှုတ်ထွေ-ချွေးငုတ်လေ၏” ဟူသော ဩဠာရိကသုခုမပညာရပ်နှင့် ဆိုင်သော ကုထုံးဆေးချက်

(၃) “ကြာမုံဝတ်ရင့်၊ အတင့်ပြီးသည်၊ သုံးလီစိုးအုပ်၊ ရဲစွမ်းထုတ်က” _ အစချီသော အဌမုခဓါတ်ပညာနှင့်ဆိုင်သော “နွေမိုးမရှောင်၊ စန်းနှင့်မြေှာင်” ဟူသော ကုထုံးဆေးချက်

(၄) “သူ့ကိုနိုင်လို၊ ဆနှင့်ခို၊ လိုရာဆေးဖော်သုံး” “ပထဝီဓါတ်ကို သတ်မည့်ဂြိုလ်-အာပေါဓါတ်နှင့်မွှေ၊ ရေအငံ၊ တေဇောဓါတ်နှင့်သတ်” စသောဆပွတ်လင်္ကာဖြင့် ဆေးချက် ရှာခြင်း ၊ ဓါတ်ကြီးလေးပါး၏ နိုင်ရာဓါတ်ကိုရှာ၍ ဓါတ်ခိုက်ဖြေခြင်း၊ တြိရန်းခိုက်၍ ရောဂါသည်းခြင်း၊ ပဉ္စပွတ်နှင့် ဆပွတ်ကိုရှောင် ဟူသော နေ့ရက်၊ အချိန်၊ နေရာအရပ် သင့်မသင့်ရွေးချယ်ခြင်း စသော အင်္ဂဝိဇ္ဇာဆိုင်ရာ ကုထုံးဆေးချက်

(၅) “စသာရွှေကူအင်းဝသူ၊ ဆန်ဖြူတတင်းပေး”  “စိန်ဉမှာ၊ နံသာဝင်း၊ သင်းထုံလှိုင်” စသော တြင်းလင်္ကာ - မြွေဆိပ်၊ နဂါးဆိပ်နှင့်တူသော ပါဒ်ခိုက်များ၊  “ဦးသာဝ တလစီ၊ ဇီမာသဒွေး” စသော ဂြိုဟ်ရှစ်ခွင်ပျော်သမျှ လင်္ကာ၊ ကောဇာပြည့်စန်းနက္ခတ်၊ အာယုနက္ခတ် စသည်တို့သည် နက္ခတ်ဗေဒင်နှင့်ဆိုင်သော အဆိုအမိန့်များ

(၆) စန်းပြတ်,လွန်းပြတ်တွက်နည်း၊ မိမိနေ့နှင့် တေဇကျသော အရပ်မှာ ညောင်ထောက်ခြင်း၊ အာယုကျသောအရပ်မှာ ငါးပုဇွန်လွှတ်ခြင်း၊ ပရိဝါရကျသောအရပ်မှ ကျောင်းကန် ဘုရားမှာ ဆန်လှူခြင်းစသော ဝေဒပညာ၏ ဂြိုဟ်စားသက်ရောက်အရ ကံမြှင့် ကံဆင့်၊ ယတြာချေခြင်း စသောအစီအရင်များ - စသည်တို့ကို တတိယနှစ် နက္ခတ္တနယ သင်ရိုးအပိုင်း(က)အဖြစ် (၃)ပိုင်းခွဲ၍ သင်ထားကြောင်း တွေ့ရှိရပြီး

(၇) နက္ခတ်ဓါတ်တိုင်ထူ၍ ဓါတ်စာပေးခြင်းကိုမူ တွက်ပုံနှင့်တကွ အပိုင်း (၄) ပိုင်းခွဲ၍  အပိုင်း (ခ)အဖြစ် အသေးစိတ် သင်ပြထားကြောင်း - စသည်တို့ကို အသေးစိတ်တင်ပြခဲ့ပါသည်။

            အဓိကရည်ရွယ်ချက်မှာ - နယကြီးလေးပါးကို မြန်မာတို့၏ ဆေးပညာအမွေအနှစ်အဖြစ် သတ်မှတ်၍ ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းသောအားဖြင့် တိုင်းရင်းဆေးသိပ္ပံနှင့် တိုင်းရင်းဆေး တက္ကသိုလ်တို့မှ မျိုးဆက်သစ်လူငယ်များကို သက်ကြားပေးလျက်ရှိရာ ဒေသနာနယနှင့် အာယုဗ္ဗေဒနယ တို့ကို မဟာဘွဲ့ပေးနိုင်သည်အထိ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် သင်ကြားပေးနိုင်သော်လည်း နက္ခတ္တနယဘာသာရပ်ကိုမူ တတိယနှစ်မှသာ အကျဉ်းချုံး၍ သင်ပေးထားပြီး နက္ခတ္တနယဌာနဟူ၍ ဌာနသီးခြားမရှိသေးကြောင်း တွေ့ရှိရပါသည်။

အထက်ပါ အပိုဒ်ခွဲ(၇)ခုတို့ဖြင့် တင်ပြခဲ့သော ပညာရပ်ဆိုင်ရာ ကုထုံးများကို ဘာသာရပ် အလိုက် တိုးချဲ့သင်ပြနိုင်ပါက နက္ခတ္တနယဌာနကြီးတစ်ခုဖြစ်လာနိုင်ပြီး ပညာရပ်ဆိုင်ရာ ဒီပလိုမာ၊ ဘွဲ့လွန်ဒီဂရီများလည်း ပေးအပ်နိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။ ဒီပလိုမာ၊ ဘွဲ့လွန်ဒီဂရီများ ပေးအပ်နိုင် အောင်လည်း ဖော်ပြပါပညာရပ်များမှာ ကျမ်းတစောင်၊ ပေတဖွဲ့အခိုင်အခန့်ရှိသော ပညာရပ်များ ဖြစ်ကြပါသည်။

သို့ပါ၍ (၂၀၁၉)ခုနှစ်မှာ ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့သော သမားတော်ညီလာခံမှာ “နက္ခတ္တနယ ဆေးပညာ ဘက်စုံပြန်လည်ဖေါ်ထုတ်ရေး” စာတန်းတင်ပြခဲ့ရာ _ ညီလာခံတတ်ရောက်လာကြသော ပြည်နယ်တိုင်းအသီးသီးမှ ကိုယ်စားလှယ်တော်ကြီးများအားလုံးနှင့် ဌာနဆိုင်ရာတာဝန်ရှိသူ အားလုံး မှ နက္ခတ္တနယဆေးပညာ ဘက်စုံပြန်လည်ဖော်ထုတ်ရေးအတွက် တက္ကသိုလ်မှာ ပိုမိုတိုးချဲ့သင်ကြား ပေးသင့်ကြောင်း တညီတညွတ်တည်းဆုံးဖြတ်၍ သင်ကြားရေး အစီအမံရှေ့လုပ်ငန်းစဉ်များလည်း ချမှတ်ခဲ့ကြပါသည်။ သို့သော် ကိုဗစ်‌ကမ္ဘာ့ကပ်ရောဂါဖြစ်ပွားလာပါသဖြင့် ယနေ့အချိန်အထိ အကောင်အထည် မဖော်နိုင်သေးကြောင်း တွေ့ရှိရပါသည်။

သို့ပါ၍ အထက်ဖော်ပြပါ -

(၁) ပုဂ္ဂလပညတ်ဓာတ်ပညာ

(၂) ဩဠာရိကသုခုမဓာတ်ပညာ

(၃) အင်္ဂဝိဇ္ဇာပညာ

(၄) အဌမုခဓာတ်ပညာ

(၅) မဟာဘုတ်နှင့် ဆန်းဗေဒင်ပညာ

(၆) ကောင်းကင်အမြင်နက္ခတ်ပညာ

(၇) နက္ခတ်ဓာတ်စာပညာ - များကို နက္ခတ္တနယဆိုင်ရာ မြန်မာ့ဆေးပညာ အမွေအနှစ်အဖြစ် တာဝန်ရှိသူများမှ ဆက်လက်အကောင်ထည်ဖော် ဆောင်ရွက်နိုင်ကြပါရန် ဤညီလာခံမှာ ထပ်ဆင့်တင်ပြအပ်ပါသည်။

(၄) ရည်မှန်းချက်( Objective)

(က) ယေဘူယျရည်မှန်းချက်(General Objective)

(၂၀၁၉)ခုနှစ်၊ အကြိမ်(၂၀)မြောက်၊ မြန်မာ့သမားတော်များညီလာခံမှ ချမှတ်ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြ သော နက္ခတ္တနယဆေးပညာ ဘက်စုံပြန်လည်ဖေါ်ထုတ်ရေး လုပ်ငန်းစဉ်များကို ယခုနှစ် ကျင်းပသောညီလာခံမှ ဆက်လက်အကောင်အထည်ဖော်ရေး ထပ်ဆင့်ထောက်ခံ အတည်ပြု ပေးနိုင်ပါရန်

(ခ) ဝိသေသရည်မှန်းချက် (Specific Objective)

(၁) ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးကို တိုင်းရင်းဆေးပညာဖြင့် ဘက်စုံအထောက်အကူပြုနိုင်ရန် အလွှာစုံပညာရှင်များပါဝင်စေရေးအတွက် တိမ်မြုတ်နေသော မြန်မာ့ဆေးပညာရပ်များ ကို ပြန်လည်ဖေါ်ထုတ်ရန်

(၂) အထက်ဖော်ပြပါပညာရပ်များနှင့် နှီးနွယ်ဆက်စပ်နေသော ပညာရပ်အားလုံးကို မြန်မာ့ ဆေးပညာ၏ အမွေအနှစ်များအဖြစ် ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းနိုင်ရန်

(၃) နက္ခတ္တနယဆေးပညာဌာန တခုအဖြစ် တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းရန်

(၄) မျိုးဆက်သစ်တိုင်းရင်းဆေးပညာရှင်များ၏ လေ့လာသင်ယူမှုစွမ်းအား တိုးမြင့်လာ စေရေးအတွက် နက္ခတ္တနယဆိုင်ရာ ဘာသာရပ်အလိုက် ဘွဲ့လွန်ဒီလိုမာ၊ ဘွဲ့ဒီဂရီများ ပေးအပ်နိုင်ရေးလမ်းဖွင့်ပေးရန်

 (၅)ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းရန်လိုအပ်သော ဖော်ပြပါပညာရပ်များသည် လက်တွေ့ကုသရေး နယ်ပယ်တွင် အမှန်တကယ်အသုံးဝင်ကြောင်း၊ ကျွမ်းကျင်သူများမှ ပိုမိုသုတေသနပြု၍ ဝိုင်းဝန်းဖော်ထုတ်ကြရန်

(၆) ကျွန်ုပ် ဉာဏ်မှီသ၍‌ လေ့လာတွေ့ရှိချက်ဆောင်းပါးများကို အကျဉ်းခြုံး၍ ဤညီလာခံတွင် တင်ပြရန်

၅။ အသုံးပြုသည့်ပစ္စည်းများနှင့်ဆောင်ရွက်ပုံနည်းလမ်း_ (Materials and Method)

ကျမ်းကိုးအညွှန်းပါ ကျမ်းများ လေ့လာသုသေသနပြုခြင်း (literature Research)

၆။ တွေ့ရှိချက်နှင့် ဆွေးနွေးသုံးသပ်ချက် (Finding and Discussion)

       အထက်နိဒါန်းတွင် ဖော်ပြခဲ့သည့်အတိုင်း နက္ခတ္တနယဘာသာမှာ အကျုံးဝင်သော ပုဂ္ဂလပညတ်၊ ဩဠာရိကသုခုမ၊ အဌမုခ၊ အင်္ဂဝိဇ္ဇာ၊ နက္ခတ္တဝေဒ၊ မဟာဘူတဝေဒ ဘာသာရပ်များသည် ကမ္ဘာဦးတည်စကာလ၊ နေနှင့်လ၊ ဂြိဟ်နက္ခတ်တာရာများ ပေါ်လာသည်မှစ၍ ဈာန်အဘိညာဉ်ရ- ရသေ့သူတော်စင်များမှ အဘိညာဉ်တန်ခိုးဖြင့် ဆင်ခြင်၍ လူသားတို့ကောင်းကျိုးအတွက် တီထွင် ထားခဲ့ကြသော ပညာရပ်များဖြစ်ကြပါသည်။ နေလအပါအဝင် ဂြိုဟ်များ၊ နက္ခတ်များကို အခြေခံ၍ တည်ဆောက်ထားသော ပညာရပ်များဖြစ်၍ အင်္ဂဝိဇ္ဇာ၊ ဗေဒင်၊ နက္ခတ်၊ အဂိ္ဂယပ်၊ ပုဂ္ဂလပညတ်၊ အဌမုခ၊ ဩဠာရိကသုခုမစသော ဓာတ်ပညာတို့သည် တစ်ခုနှင့်တစ်ခု နှီးနွယ်ဆက်စပ်၍ နေပါသည်။  ပညာရပ်အားလုံးသည် မူလပင်မဓာတ်ကြီးလေးပါးကိုပင် အခြေခံထားသောပညာများဖြစ်၍ လူနာများ၏ မူလဓါတ်ခံနှင့်ကံကြမ္မာကို သိစေရန် အမည်နှင့်မွေးသက္ကရာဇ်၊ ဖွားသောနေ့နံ တို့ကို မေးရပါသည်။ ဖွားသောအချိန်မှာရှိနေသော နေ့ရက်၊ နာရီ၊ လ၊ နှစ် ဟူသော ဉတုရာသီနှင့်ယှဉ်သော ဂြိုဟ်နက္ခတ်တို့အရ လူနာကြိုက်သော ဓာတ်၊ ရာသီ၊ လူနာ၏ စိတ်ဓါတ်နှင့် ဆီလျော်သောဓါတ်စာ၊ ဓါတ်ဆေးများပေး၍ ကုကြရပါသည်။

ဤသို့ အမည်၊ မွေးနံ၊ မွေးနေ့သက္ကရာဇ်ကိုမေး၍ ဆေးချက်ချရသည်ကိုပင် “ဗေဒင်ဆန်သည်၊ ပေါ့တန်သည်” ဟု အချို့က လက်မခံလိုကြပါ၊ သူ့ဘာသာ၊ သူ့ပညာရပ်အလိုက် အခြေခံမူများဖြစ်၍ လိုအပ်ချက်အရ မေးမြန်းတွက်ချက်ရခြင်းဖြစ်ပါသည်။ မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ နက္ခတ္တနယဘာသာမှာ အကြုံးဝင်သော ပညာရပ်များဖြစ်၍ မြန့်မာ့ဆေးပညာ အမွေအနှစ်များအဖြစ် နိုင်ငံတော်၏ တစ်ခုတည်းသော တိုင်းရင်းဆေးတက္ကသိုလ်မှ ထိုပညာရပ်များကို မတိမ်ကော မပျောက်ပျက်စေရန် အနာဂတ်မျိုးဆက်သစ်များအတွက် ဆက်လက်စောင့်ရှောက်ထိန်းသိမ်းသင့်ပါကြောင်း ထပ်လောင်း တင်ပြအပ်ပါသည်။

ဒုတိယပိုင်းအနေနှင့် ဆက်လက်၍ ယခုစာတမ်းခေါင်းစဉ်ပါ  “နက္ခတ္တနယဆေးပညာ -ဝိုင်းဝန်းဖော်ထုတ်ထိန်းသိမ်းပါ” ဟူသော ခေါင်းစဉ်အရ _ ကျွန်ုပ်ဉာဏ်မှီသ၍ လေ့လာမိသမျှသော ထိုပညာရပ်ဆိုင်ရာဆောင်းပါး (၈)ပုဒ်မှတပုဒ်ကို အကျဉ်းချုံး၍ တင်ပြလိုပါသည်။ တိုင်းရင်းဆေး ပညာရှင်များသည် ထိုပညာရပ်များကိုပါ လေ့လာ၍ မိမိတို့ကျွမ်းကျင်ရာ ဘာသာရပ်ဆေးချက် များနှင့် တွဲဖက်ပေးကုပါက လက်ရှိမြန်မာ့ဆေးပညာသည် တမူဆန်းပြားထူးခြား၍ အံ့မခမ်း ဆေးပညာတရပ် ဖြစ်လာနိုင်ကြောင်းတင်ပြလို၍ ဤစာတမ်းကို တင်ပြခြင်းဖြစ်ပါသည်။ 

အမှတ်(၁) ဆောင်းပါးအကျဉ်းချုပ်

လူနာမှာ- သာယာဝတီနယ်မှ အသက် (၄၂)နှစ်အရွယ်ရှိ အသည်းကင်ဆာ ဝေဒနာရှင် ဒေါ်ရီရီလွင်ဖြစ်ပြီး ရန်ကုန်ဆေးရုံကြီးတွင် သတိလစ်မေ့မြောနေသည်မှာ (၅)ရက်ရှိ၍ ဆေးရုံမှ ဆင်းခွင့်ပြုပြီး ရွာပြန်ခေါ်လာ၊ အခြားမိတ်ဆွေတဦးမှ ကျွန်ုပ် Facebook မှာတင်လိုက်သော “ဓါတ်ပညာခရီး နီးသည်တော့မဟုတ်ပါ” ဟူသောဆောင်းပါးဖတ်ပြီး ဓါတ်ပညာဖြင့် ကုကြည့်ရန် အကြံပေး၍ ကျွန်ုပ်ထံဖုန်းဖြင့်ဆက်သွယ်လာပါသည်။ လူနာ၏ အမည်၊ နေ့နံ၊ မွေးသက္ကရာဇ်အရ တွက်ချက်၍ ဗုဒ္ဓဟူးသမီး (စရေ)လေဓာတ် ခမ်းနေသဖြင့် သတိလစ်နေသူကို သံပုရာရေ + ဆား ရောစပ်၍ ပါးစပ်မှအစက်ချပေးခြင်း (သနပ်ခါး + နံ့သာဖြူ + ကရမက်များ လိမ်းပေးခြင်း)၊ မိုးကုတ်ဆရာတော်ကြီး၏ တရားခွေ ဖွင့်ပေးထားခြင်း၊ ဇီဇဝါပန်းများ အိပ်ယာအောက်မှာ ခင်းပေး ခြင်း၊ လက်စွပ်ရေစိမ်၍တိုက်ခြင်း၊ သံပုရာ + ဆားရေကို မကြာခဏ အစက်ချ၍ လေဓါတ်ကို ဆွပေးခြင်းဖြင့် ရွာရောက်ပြီး (၃)ရက်အရတွင် (၈) ရက်ကြာ သတိလစ်မေ့မျောနေသော လူနာမှာ အောက်တိုဘာ(၁) ရက်နေ့မှစ၍ သတိရလာပြီး တဖြေးဖြေး အစားပါဝင်၍ (၇/၁၁/၂၀၁၉) အထိ (၁)လကျော် တောင်ဝှေးဖြင့် ရွာထဲသွားလာနိုင်သည်အထိ အခြေနေကောင်းလာပါသည်။

လူနာသည် အသက် (၄၃)နှစ်ထဲရောက်လာပြီး ထိုအသက်ပိုင်း၌ မူလမဟာဘုတ်ရော ကောဇာမဟာဘုတ်မှာပါ မရဏခွင်မှာရှိသော ကြာသပတေးဂြိုဟ်သို့ သက်ရောက်သောနှစ်ဖြစ်၍ အလွန်ညံ့သော သက်ရောက်ဖြစ်နေပါသည်။ သို့ပါ၍ ကိုယ်စားပစ်ခြင်း၊ ငါးများဘေးမဲ့လွှတ်ခြင်း စသော ယတြာမျိုးစုံ- သာဝိတ္တိဆန်းပညာ၊ ပုဂ္ဂလပညတ်၊ အင်္ဂဝိဇ္ဇာ၊ အဌမုခဓါတ်ပညာ နည်းမျိုးစုံဖြင့် ညှိနှိုင်းပေးကုခဲ့ရာ တောင်ဝှေးဖြင့် သွားလာလည်ပတ်နိုင်သည်အထိ တိုးတတ်ကောင်းမွန်လာခဲ့ ပါသည်။

သို့သော် “ဝိပါက်ကြမ္မာ-မရှောင်သာ၊ သေမည့်သူဆေးမတွေ့” ဆိုသကဲ့သို့ အများ အံ့အားသင့် လောက်အောင် ကောင်းနေရာမှ မမျှော်လင့်ဘဲ “လှစေလို၍ သကြောင်တိုက် ၊ ရေစီးကမ်းပြိုလိုက်” ဆိုသကဲ့သို့ ကထိန်အလှူရေစက်ချရန် အားရှိဖို့အတွက် မိုရီယာမင်(Moriamin) အားဆေး ပုလင်းချိတ် ပေးလိုက်ရာမှ သတိပြန်လစ်ပြီး မလည်လာတော့ပါ။

ဆောင်းပါးထဲမှာ  “ဝိပါက်ကြမ္မာ မရှောင်သာ ၊ ဝမ်းသာ၍မှမဆုံးသေးပါ”၊ “ကံကောင်းလာလို့ ကုသိုလ်လုပ် ၊ အဘယ်ဝိပါက်ကယ်ဝင်လို့ရှုတ်” ဟူသောခေါင်းစဉ်ဖြင့် အကျယ်ရေးထားပါသည်။ ​

ဖြစ်ပုံမှာ လူနာ နာလံထကျန်းမာလာစအချိန် နှစ်စဉ်ကျင်းပနေကြ ကျေးရွာကထိန်တွင် ကထိန်သင်္ကန်းကပ်လှူလို၍ (၁၀)စောင်တွဲထီထိုးရာ (၁)သိန်းတွတ်ဝင်၍ (၁၀)သိန်းဆုရရှိပါသည်။ (၆/၁၁/၂၀၁၉) နေ့တွင် ငွေထုတ်၍ နောက်နေ့ (၇/၁၁/၂၀၁၉) ကထိန်ပွဲတွင် သင်္ကန်းလှူရတော့ မည်။ သို့ဖြစ်၍ လူနာပို၍ အားရှိစေရန် ဆရာဝန်ပင့်၍ မိုရီယာမင်း(Moriamin)  အားဆေးတစ်လုံး သွင်းလိုက်သည်။ မျှော်လင့်ထားသလို အားမပြည့်လာဘဲ ထိုင်းမှိုင်းလာပြီး သတိလစ်ချင်သလို ဖြစ်လာသည်။  (၇/၁၁/၂၀၁၉) နေ့ ကထိန်ပွဲမသွားနိုင်တော့ဘဲ အိမ်မှာပင် ဘုန်းကြီးပင့်ပြီး ရေစက်ချ လိုက်ရသည်။ မကြာမှီ လူနာလည်း သတိလစ်သွားပြီး တစ်ပတ်မျှအကြာ လူနာ၏မွေးနေ့ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့မှာပင် ဆုံးပါးခဲ့ပါသည်။

ကံကြမ္မာ၏ ဆန်းကြယ်ပုံကို သိစေလို၍ အသေးစိတ်ရှင်းပြရခြင်းဖြစ်ပါသည်။ မင်းရာပြည့် (ချောက်)၏ ဆေးဝါးမပါ ဓာတ်စာဖြင့်ကုနည်းစာအုပ်ပါ အင်္ဂဝိဇ္ဇာနည်းအရ “ရောက်သက်ကို တည်ပြန်၊ မသွေမှန်နံဂြိုဟ်ဇီဝနှော”  စားသတ္တအကြွင်းကျန် - ခယားပြန်တိုင်ထူ၍ဟော” ဟူသော အညွှန်းအရ လူနာအသက် ၄၃ + မွေးဂြိုဟ်အသက် ၁၂ = ၅၅÷၇= ၆ ကြွင်း - အင်္ဂဝိဇ္ဇာတိုင် ထူသော် -

            ၃

            ၀

            ၄

            ၆

            ၂

            ၅          အခိုက် - မိုရီယာမင်း(Moriamin)

            ၁

၎င်းအသက်အပိုင်းမှာ မတည့်ဆုံးသော အခိုက်အစာကိုမှ တိုက်ရိုက်ပေးမိသလို ဖြစ်ခဲ့ပြီး ဓါတ်ခိုက်ခဲ့ပြီ။

၄၃ ÷ ၈ = ၃ ကြွင်း အဌမုခ ဓါတ်ပညာအလိုအရ တနင်္လာခွင်မှစ၍ လက်ဝဲရစ်ရေသော် သောကြာခွင်သို့ သက်ရောက်နေပြီး ၎င်းသက်ရောက်ခွင်၏ ရန်ဓါတ်များမှာ- (သောင်၊ တွင်၊ တင်၊ ကြောင်း) ဖြစ်ပါသည်။ ၎င်းမတည့်သောရန်ဂြိုဟ်နံများသည် (သောင်တွင် = သိန်းထီ) (တင်ကြောင်း = ကထိန်) ဟုအဓိပ္ပာယ်ရပါသည်။

သို့ပါ၍ သိန်းထီပေါက်၍ ကထိန်ခင်းလိုက်သည်ကပင် (ကံဆိုးမသွားရာ မိုးလိုက်၍ရွာ) ရန်ဓါတ်များ အစုလိုက်အပြုံလိုက် ထိပ်တိုက်တိုး၍ သွင်းလိုက်သည့် မိုရီယာမင်း(Moriamin)ကပင် ဆေးမဖြစ်ဘဲ ဘေးအဖြစ် ကြုံခဲ့ရပါသည်။  (၁၃/၁၁/၂၀၁၉)ရက်နေ့ သူမ၏အသက် (၄၃)နှစ်(၁)လ (၁၀)ရက် သူမမွေးဖွားခဲ့သော ဗုဒ္ဓဟူးနေ့မှာပင် ကွယ်လွန်ခဲ့ပါသည်။ ကံကောင်းသည်လား၊ ကံဆိုးသည်လား၊ ဝမ်းနည်းရမည်လား၊ ဝမ်းသာရမည်လား၊ ဝေခွဲမရ။ ဆွေမျိုးအားလုံး ယူကြုံးမရ၊ ကြေကွဲခဲ့ကြရပါသည်။ ကောင်းမှုကုသိုလ်ပြု၍ အေးချမ်းစွာ တဘဝ တခန္ဓာ ချုပ်ငြိမ်းသွားပြီမို့ ကောင်းရာသုဂတိရောက်ပါစေဟု ဆုတောင်းရုံမှအပ ဒီဘဝဒီမျှနှင့် ပြီးဆုံးခဲ့ပါပြီ။

အထက်မှာတင်ပြခဲ့သော ကင်ဆာဝေဒနာရှင် ဒေါ်ရီရိလွင်ကို မြန်မာ့တိုင်းရင်းဆေးပညာများ အနက်မှ နက္ခတ္တနယတွင်ပါဝင်သော -

(၁) ပုဂ္ဂလပညတ်ဓါတ်ပညာ

(၂) အဌမုခ ဓါတ်ပညာ၏

(ဂ) အင်္ဂဝိဇ္ဇာ ပညာ

(ဃ) သာဝိတ္တိ ဆန်းဗေဒင်ပညာ - များကိုအသုံးပြု၍ လူနာနှင့် ၎င်းမိသားစု၊ ကိုယ် ကျန်းမာရေး၊ စိတ်ချမ်းသာရေး၊ ငွေကြေးကုန်ကျမှု သက်သာရေးစသော လူမှုရေးကိစ္စ အဝဝကို မြန့်မာ့ရိုးရာဆေးပညာဖြင့် ကူညီပေးနိုင်ခဲ့ရုံသာမက၊ လူနာ၏ ကံကြမ္မာကိုလည်း ဗေဒတ္ထနည်းပညာ ဖြင့် တွက်ဆ၍ ယတြာနည်းမျိုးစုံဖြင့် ကာကွယ်ဖေးမနိုင်ခဲ့သလို၊ ဝိပါတ်ကြမ္မာ ကြုံလာပါက - ရှောင်မရသည့် သင်ခန်းစာများလည်း မှတ်သားရ၍ အဖိုးတန် မြန်မာ့ဆေးပညာများ ပြန်လည် ဖော်ထုတ်ရေး၊ ဝိုင်းဝန်းအားပေး စုစည်းဖော်ထုတ်ကြပါရန်- ညီလာခံကိုယ်စားလှယ်တော်ကြီးများ အားလုံးကို အလေးအနက် တိုက်တွန်းအပ်ပါသည်။

 အမှတ်(၂)ဆောင်းပါး_

            “အင်္ဂဝိဇ္ဇာဆေးပညာ၊ နေရာတိုင်းမှာသုံးနိုင်တာ ၊ အရေးကြုံကသုံးကြည့်ပါ” ခေါင်းစဉ်ဖြင့် ကက်ကင်းအမျိုးအစားများဖော်ပြ၍ ကက်ကင်းဓာတ်ဖြင့် ဆေးဖော်ပုံ၊ ခွေးရူးပြန်ရောဂါဟု ယူဆရသောလူနာကို အင်္ဂဝိဇ္ဇာနည်းဖြင့် ကုသပျောက်ကင်းခဲ့ပုံအကြောင်း၊ “သူ့ကိုနိုင်လို၊ ဆ, နှင့်ခို၊ လိုရာဆေးဖေါ်သုံး” အဆိုအရ ဆေးချက်အမျိုးမျိုး ဖေါ်ထုတ်နိုင်ပုံတို့ကို ၎င်းဆောင်းပါးမှာ ဖေါ်ပြထားပါသည်။

အမှတ်(၃)ဆောင်းပါး

“မြို့တိုင်းပြည်ရွာ သာယာကြောင်း၊ ဓါတ်ပညာဖြင့်တည်ခဲ့ကြောင်း” ခေါင်းစဉ်ဖြင့် မန္တလေး နန်းမြို့ရိုးတံခါးများကို ရှေးခေတ်အခါက ဓါတ်ပညာများဖြင့် စီရင်တည်ဆောက်၍ မြို့ရိုးတံခါးမကြီး လေးပေါက်၏ အမည်များကို  ဦးထိပ်တံခါး(အန္တော)၊ ကျော်မိုးတံခါး(ဂဗ္တေ)၊ စည်ရှည်တံခါး(စရေ)၊ လေးသိန်းတံခါး(ဝံသေ)ဟူသော ဓါတ်အမည်ယူ၍လည်းကောင်း၊ အခြားမြို့ရိုးတံခါးငယ် ရှစ်ပေါက် ကိုလည်း မိတ်အမည် မန်းဦး(ပအောင်)၊ လွန်ကဲ(လားကု)၊ စည်သာ(ဆွေသား)၊ ထင်ရှား (နောင်ရင်း)၊ သောင်းညွတ်(သားဆွေ)၊ ကျွန်းလုံးယူ(ကုလား)၊ ရန်ဌည်(ရင်းနောင်)၊ ကြေးမုံ (ဂဗ္ဘေ/ခေမာ)ဟူ၍ မြို့တံခါးအားလုံးကို ဓါတ်ပညာဖြင့် မြို့ရွာများ အေးချမ်းသာယာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတတ်စေရန်၊ ဘေးရန် အန္တရာယ်မှ ကင်းဝေးစေရန်၊ ဘုန်းကျက်သရေတိုးရန် စသော ဣဌမင်္ဂလာများအတွက် (အင်း/စမ) ယတြာတို့ဖြင့် စီရင်ခဲ့ကြပါသည်။

ကျွန်ုပ်သည်လည်း တပ်သည့်ပညာမနေသာ၊ ကိုယ့်ကျေးရွာသာယာရေးအတွက်- “ဒို့ရွာလေးလည်း သာစေချင် ၊ ရှေ့ထုံးဟောင်းသို့ ဓါတ်ပန်းဆင်” ဟူသော ခေါင်းစဉ်ဖြင့် ဇာတိရွာ၏ တေဇအရပ်ရှိ ဘုရားတွင် မုခ်ဦးတစ်ခု တည်ဆောက်၍ (တောင်းဆုပြည့်စေ) (အောင်စေမည်) ဟူသော အတိတ်အရ စပ္ပါနဝ အင်းစီရင်၍ (၁၆/၃/၂၀၁၇) နေ့စွဲဖြင့် ဆင်းတုတစ်ဆူ ကိုးကွယ်ပူဇော်ထားပါသည်။  ယနေ့အချိန်ထိ ရွာသူရွာသားများ အန္တရာယ်ကင်းလျက် ရှိပါသည်။

အမှတ်(၄)ဆောင်းပါး  

“မဟာဘုတ်ကပြောသော ကျွန်တော့်ဘဝဇာတ်ကြောင်း” ခေါင်းစဉ်ဖြင့် ကျွန်ုပ်ငယ်စဉ်ဘဝမှ စ၍ ယနေ့အထိဖြတ်သန်းခဲ့ရသော ဘဝအခြေအနေများ၊ ဇာတာကိန်းခန်းအရ ရောဂါအဆိုး ကြုံခဲ့ရသောနှစ်များ၊ အခက်အခဲများကို မဟာဘုတ် - ဂြိုဟ်စားသက်ရောက်နည်းဖြင့် တွက်၍ တင်ပြထားပါသည်။ မဟာဘုတ်နှင့်ဆန်းပညာအလိုအရ မှည့်ခေါ်သော နာမည်သည် အရေးကြီး သဖြင့် မိဘတိုင်း သားသမီးများ၏ အမည်ကို ပညာရှင်များနှင့်ညှိနှိုင်း၍ မှည့်ခေါ်သင့်ကြောင်း မီးမောင်းထိုး၍ ပြထားပါသည်။

အမှတ်(၅)ဆောင်းပါး

“ဘုမ္မိဟူက‌ ရှောင်မရ၊ ကြိုတင်တွက်ဆ၊ ကာကွယ်ကြ” ဟူသောခေါင်းစဉ်ဖြင့် “ရှာဖွေလေ တွေ့ရှိလေ၊ လက်တွေ့သုံးကြည့်မလွန်ပေ” “အညံ့ကြုံမည့်ရောက်သက်များ၊ ကြိုတင်တွက်ဆ သတိထား” “ဝိပါက်ကြမ္မာ မရှောင်သာ၊ ဖြစ်ကိန်းကြုံဖို့ ဖန်တီးလာ” “ကံကြမ္မာဖန်လာဖို့အရေး ၊ ကြက်ကင်ဟော့ပေါ့ကြုံပြန်သေး” “ အရေးကြုံလာ ဝိုင်းကူပါ၊ မြန်မာ့ပညာနည်းကျယ်စွာ” “လူသားမှန်သမျှ ရှောင်မရ၊ ဘုမ္မိကိန်းက စောင့်နေပ” ခေါင်းစဉ်များဖြင့် သမီးအလတ်၏ ဘုမ္မိကိန်း(၂)ထပ်ကြုံစဉ်က ကျန်းမာရေးပြဿနာကြုံခဲ့ပုံများကို အကျယ်တဝင့် တင်ပြထားပါသည်။

 အမှတ်(၆)ဆောင်းပါး

“တွေး၍မကုန်၊ ရေး၍မကုန်၊ ပုဂ္ဂလပညတ်ဇာတ်ကြောင်းစုံ” ခေါင်းစဉ်ဖြင့် _

-       ဆေးစာများမြောင် ၊ ကျမ်းစောင်စောင်ကို ၊ တတ်ခေါင်တွင်ကျယ် အတုယူဖွယ်

-       ပုဂ္ဂလပညတ် မျိုးစေ့အစ ၊ ခင်ကြီးဖျော်၏ အဌမုခ

-       အဌမုခနှင့် အင်္ဂဝိဇ္ဇာ၊ တိုက်ဆိုင်ပုံက အံ့ဩစရာ ခေါင်းစဉ်များဖြင့် ဆောင်းပါး(၁) မှာ ဖော်ပြခဲ့ သော ကင်ဆာလူနာ၏ ကံကြမ္မာဆန်းကြယ်ပုံ ဖြစ်ရပ်များကို တင်ပြထားပါသည်။

အမှတ်(၇) ဆောင်းပါး

“ကုထုံးသာဓက နမူနာပြ၊ အားကျစရာ ဒို့ရဲ့ဆေးပညာ” ခေါင်းစဉ်ဖြင့် အင်္ဂဝိဇ္ဇာဆရာ (ရင်ကို အေးမြစေသား) ဦးမောင်မောင်သန်း၏ အရေးပေါ်လူနာတစ်ဦးကို ခေါင်းရင်းမှထိုင်၍ ကြေးဖလားကို ကျောက်ခဲနှင့်ခေါက်၍ အသံပေးကုခဲ့ပုံနှင့် အသံဖြင့် အခိုက်မှ နဝင်းသို့ ဆွဲတင်ကုသပုံတို့ကို သာဓကပြု၍ “ဖတ်ပါမှတ်ပါ၊ လေ့လာပါ ရှေးဟောင်းသူတို့ကုထုံးစာ” ဟူ၍ ရှေးဆရာကြီးများ၏ ကုထုံးနမူနာယူ၍ လက်တွေ့သုတေသနများပြုကြရန် တိုက်တွန်းထားပါသည်။

အမှတ်(၈) ဆောင်းပါး

ပုဂ္ဂလပညတ်ဓါတ်ပညာတွင် အထက်နဝင်း ဖြစ်လာပုံကို

·         “အထက်နဝင်း သဲလွန်စ၊ ကျမ်းပေါင်းစုံနှင့် ညှိနိုင်မှ”

·         “ဆန်းပညာအစ ၊ သုံးတန်ပေါ်နိစ်နှင့် မဟာဘုတ်မှ”

·         “ဆန်းပညာ၏ ဣဌဌာန၊ ပုဂ္ဂလမှာ ဆေးချက်ချ၊ နဝင်းဖြစ်၍ အစွမ်းပြ”

·         “အရိယာဝံသအရှင် ၊ မှည့်မည်တွင်၊ ဓါတ်တွင်သနင်း၊ အထက်နဝင်း၊ ဉာဏ်ရှိသူများ  သုံးလေမင်း”

·         “အထက်နဝင်းကို သုံးလိုလျှင်၊ ဆန်းပညာကို တတ်အောင်သင်” - ခေါင်းစဉ်များဖြင့် ပုဂ္ဂလပညတ်ဓါတ်ပညာ၏ သမားဂုဏ်ပြဆေးချက် (အထက်နဝင်း) ဖြစ်ပေါ်လာပုံကို တင်ပြထားပါသည်။

 ၇။ ကောက်ချက်ဆွဲတင်ပြခြင်း (Conclusion and Suggestion)

            အထက်တွင်တင်ပြခဲ့သော အပိုင်းတို့ကိုကြည့်ပါက  - အကြိမ်(၂၀)မြောက် သမားတော်များ ညီလာခံမှာ တင်ပြခဲ့သောအပိုင်းနှင့် ထိုညီလာခံမှာတင်ပြခဲ့သော ပညာရပ်တို့သည် တိုင်းရင်းဆေး ပညာ၏ လက်တွေ့ကုသရေးနယ်ပယ်မှာ အသုံးပြုနိုင်ရုံမက အခြားသော လူသားအကျိုးပြု လုပ်ငန်းများဖြစ်သော တိုင်းပြည်ရပ်ရွာအေးချမ်းသာယာရေး၊ မိသားစုအရေး၊ စီးပွားရေး၊ ပညာရေး၊ ရောင်းရေးဝယ်ရေး၊ လာစေ၊ သွားစေ ၊ ကောင်းစေ၊  ဆိုးစေမှအစ လိုသလို အသုံးပြု၍ ရနိုင်သော အဖိုးတန်၊ အစွမ်းထက်သော ပညာများဖြစ်ကြောင်း သိစေလို၍ ကျွန်ုပ် ဉာဏ်မှီသ၍ လေ့လာမိသမျှ တင်ပြခြင်းဖြစ်ပါသည်။ အခြားသော  ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်များမှလည်း မိမိတို့ ကျွမ်းကျင်ရာအပိုင်းမှ  ဝိုင်းဝန်းမျှဝေ ဖေါ်ထုတ်ကြမည်ဆိုပါက လက်ရှိပညာရှင်များ  ပို၍ပို၍ တိုးတတ်ပြီး ရေရှည်ထိန်းသိမ်း နိုင်မည်ဖြစ်ပါ၍ မိမိတို့ ကျွမ်းကျင်ရာပညာရပ်ဖြင့် မြန့်မာ့ဆေးပညာ တိုးတတ်ပြန့်ပွားရေး - ဝိုင်းဝန်း ဖော်ထုတ်အားပေးကြပါရန် တိုက်တွန်းအပ်ပါသည်။ 

၈။ အကြံပြုတင်ပြခြင်း (Future Plan)

(၁)       အထက်နိဒါန်းတွင် ဖော်ပြခဲ့သည့်အတိုင်း - (၂၀၁၉)ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ (၁၂/၁၃) ရက်များက နေပြည်တော်မှာကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့သော အကြိမ်(၂၀)မြောက် မြန်မာ့သမားတော်များ ညီလာခံမှ ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည့်အတိုင်း ယခုညီလာခံမှလည်း နက္ခတ္တနယ ဆေးပညာ ဘက်စုံပြန်လည်ဖော်ထုတ်ရေး ဆက်လက်အတည်ပြုပေးပါရန်၊

(၂)       ဖော်ပြပါပညာရပ်များကို တိုင်းရင်းဆေးတက္ကသိုလ်မှ နက္ခတ္တနယဆေးပညာ၏ အမွေအနှစ် များ အဖြစ် ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းမှသာလျှင် နောင်မျိုးဆက်သစ် လူငယ်တိုင်းရင်းဆေးဆရာများ လေ့လာသင်ယူလိုက်စားကြပြီး အရှည်သဖြင့် ထိန်းသိမ်းနိုင်မည်ဖြစ်၍ နောင်မျိုးဆက်သစ်များလည်း ပညာမျိုးစေ့လည်းရကြစေ၊ လိုလားသူများ ဆက်လက်ကြိုးစား၍ ဘွဲ့လွန်ဒီပလိုမာ၊ ဘွဲ့ဒီဂရီများ လည်း ရကြစေရန်နှင့် လူငယ်များ၏ သင်ယူလိုမှုအား မြှင့်တင်ပေးနိုင်ရန် ထိုပညာရပ်များ၏ အခြေခံသင်ရိုးများကို တက္ကသိုလ် သင်ကြားရေးတွင်ထည့်သွင်းပေးသင့်ပါကြောင်း

(၃)       ထိုသို့သင်ရိုးများရေးဆွဲနိုင်ရန် ဘာသာရပ်အလိုက် ကျွမ်းကျင်သူဆရာများ စုဖွဲ့၍ အခြေခံ သင်ရိုးညွှန်းတမ်းနှင့် ဆက်လက်လေ့လာနိုင်ရန် ကျမ်းကိုးအညွှန်းများပါ သတ်မှတ်သင့်ပါကြောင်း လေးစားစွာ အကြံပြုတင်ပြအပ်ပါသည်။

၉။ ကျေးဇူးတင်လွှာ( Acknowledgement)

ဤစာတမ်းကိုဖတ်ကြားခွင့်ပြုပါသော တိုင်းရင်းဆေးပညာဦးစီးဌာန၊ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် နှင့် ညွှန်ကြားရေးမှူးများ၊ စာတမ်းရွေးချယ်ရေးကော်မတီဝင်များအားလည်းကောင်း၊ ကျမ်းကိုး အညွှန်းပါ ဆေးပညာအသီးသီးကို ဖော်ထုတ်ရေးသားခဲ့ကြသော ဆရာများအားလည်းကောင်း၊  သင်ဆရာ၊ မြင်ဆရာ၊ ကြားဆရာများ အားလုံးသို့လည်းကောင်း ထာဝရဦးခိုက် ကျေးဇူးတင်လျှက် ရှိပါကြောင်း ပြောကြားရင်း နိဂုံးချူပ်အပ်ပါသည်။  

                                                                                             ဒေါက်တာနွယ့်ဝင်း

                                                   ကထိက၊ ဌာနမှူး (ငြိမ်း)

                                                                                 ခန္ဓာဗေဒဌာန၊ တိုင်းရင်းဆေးတက္ကသိုလ်

                                               ၈/၁၀/၂၀၂၂ (စနေ)

၁၃၈၄ ခု၊ သီတင်းကျွတ်လဆန်း (၁၄)ရက်

 

၁၀။ ကျမ်းကိုးစာရင်း (Reference)

(၁)       တိုင်းရင်းဆေးပညာဦးစီးဌာန၊ တိုင်းရင်းဆေးတက္ကသိုလ်၊ နက္ခတ္တနယ တတိယနှစ် သင်ခန်းစာ ပြုစုရေးကော်မတီ၏ နက္ခတ္တနယသင်ရိုးလက်စွဲ။

(၂)       ပုဂ္ဂလပညတ် (၃)စောင်တွဲကျမ်း၊ ဂျာနယ်ကျော်မမလေး။

(၃)       ပုဂ္ဂလပညတ်အခြေခံဓာတ်ကျမ်း၊ ဆရာကြီးဦးသာတင့်။

(၄)       နေလကမ္ဘာဆေးပညာ၊ ပုဂ္ဂလပညတ်ဓာတ်ကျမ်း၊ သခင်ဗသွင်၊ ၁၉၆၉။

(၅)       မြန်မာ့ဆေးပညာပေါင်းချုပ်၊ ဂျာနယ်ကျော်မမလေး၊ ၁၉၆၂။

(၆)       ပုဂ္ဂလပညတ်အလင်းပြဓာတ်ကျမ်း၊ ပထမကျော်ဆရာသိန်း၊ ၁၉၈၂။

(၇)       လောကဓာတ်ဆရာကြည်၏ သမုတိဓာတ်ကျမ်း၊ ၁၉၇၀။

(၈)       ပညတ္တသိင်္ဂီကျမ်း၊ ဆရာကြီးဦးစံမြင့်၊ မန္တလေး။

(၉)       အဌမုခဝိတ္ထာရဒီပနီ၊ ဆရာတော်ဦးသောမ၊ လာကာရွာ၊ ကောလင်းစီရင်စု၊ ၁၂၈၃။

(၁၀)    ခင်ကြီးဖျော်ဆရာတော်၏ အဌမုခဓာတ်ကျမ်း။

(၁၁)     အဌမုခ၊ ဓာတုဝိတ္ထာရ၊ ဓာတုဝိဘာဂဒီပနီသုံးစောင်တွဲ၊ ဂျာနယ်ကျော်မမလေး။

(၁၂)     ဆေးဝါးမပါ၊ စားနည်းကုထုံးကျမ်း၊ မင်းရာပြည့်(ချောက်)။

(၁၃)     ဆရာကြီးဦးတင်ဦး(ပဲခူး)၏ ပုဂ္ဂလပညတ်အဖွင့်နှင့် လက်တွေ့ကုထုံးကျမ်း။

(၁၄)     ထိပေ့သျှင် ဆရာကြီးဦးအောင်မင်း၏ ကျိုးကြောင်းဆက် ဆန်းကျမ်း မဟာဘုတ်ဗေဒင် (ပထမတွဲ)။

(၁၅)    သမားတော်ကြီး ဦးခင်မောင်ရီ၏ အဇ္ဈတ္တိကနိဒါန်းနှင့် ပညတ်ဆေးကျမ်း။

(၁၆)    အရှင်ဣန္ဒဝံသ၏ အင်္ဂဝိဇ္ဇာအလင်းပြယတြာဓာတ်ရိုက်ကျမ်း။

(၁၇)    ဦးမောင်မောင်သန်း (ရင်ကိုအေးမြစေသား)၏ ၂၁ရာစုဆောင်းပါးပေါင်းချုပ်(ပထမတွဲ + ဒုတိယတွဲ)နှင့် အင်္ဂဝိဇ္ဇာပညာသင်ဆောင်းပါးများ။

(၁၈)    ဦးကြာမြင့်၏ ဗေဒင်အချုပ်မဟာဘုတ်နိဒါန်း။

(၁၉)    နေလဝိဇ္ဇာဓာတ်ဆရာ ဦးကျော်လင်း၏ သီတဉဏှပါစက တေဇောဓာတ်ကျမ်း။

(၂၀)     နေလဝိဇ္ဇာဓာတ်ဆရာ ဦးကျော်လင်း၏ နေလပညာနှင့် ပါစကတေဇောဓာတ်ကျမ်း။

(၂၁)     နေလဝိဇ္ဇာဓာတ်ဆရာ ဦးကျော်လင်း၏ ပုဂ္ဂလပညတ်အဖွင့်ကျမ်းဖြစ်သော နေလဝိဇ္ဇာ ဆေးပညာဓာတ်ကျမ်း။

(၂၂)     ဒေါက်တာနွယ့်ဝင်း၊ ကထိက/ဌာနမှူး(ငြိမ်း)၊ ခန္ဓာဗေဒဌာန၊ တိုင်းရင်းဆေးတက္ကသိုလ်၏ ပြည်သူ့ကြားက ပြည်သူ့ဆေးပညာ၊ ပုဂ္ဂလပညတ် အခြေခံဓာတ်စာနှင့် သင်ပုန်းကြီးလက်စွဲ၊ ဆဌကမ္မအခြေခံကုထုံး လူနာလက်စွဲ။